Jak rozpoznać obecność oprogramowania szpiegującego na laptopie

Oprogramowanie szpiegujące to rodzaj złośliwego oprogramowania, które można zainstalować na urządzeniu bez wiedzy użytkownika. Głównym celem takiego oprogramowania jest śledzenie aktywności użytkownika i gromadzenie prywatnych danych takich jak hasła lub dane karty kredytowej. Mimo że oprogramowanie szpiegujące w większości przypadków jest niemożliwe do wykrycia i niewidoczne, można rozpoznać typowe oznaki jego obecności na laptopie. Do takich oznak należą podejrzane wyskakujące reklamy, niższa wydajność, krótszy czas pracy na baterii oraz przekierowania w przeglądarce.

Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej o typowych oznakach obecności oprogramowania szpiegującego oraz sposobach jego usunięcia z laptopa.

1. Podejrzane wyskakujące reklamy

Wyświetlanie podejrzanych wyskakujących reklam podczas przeglądania Internetu może być oznaką obecności na laptopie oprogramowania adware, popularnej formy oprogramowania szpiegującego. Oprogramowanie adware jest instalowane na urządzeniu po kliknięciu przez użytkownika wyskakujących okienek lub reklam. Jeśli oprogramowanie szpiegujące śledzi aktywność użytkownika w Internecie, wyskakujące reklamy są dostosowane do jego zainteresowań. Jeśli użytkownik wyszukuje w Internecie nową kuchenkę mikrofalową, oprogramowanie szpiegujące może wyświetlać reklamy i wyskakujące okienka związane ze sprzętem kuchennym, aby przyciągnąć uwagę użytkownika i zwiększyć prawdopodobieństwo kliknięcia.

2. Zmiana strony głównej przeglądarki

Po zainfekowaniu laptopa przez oprogramowanie szpiegujące cyberprzestępcy mogą zmienić ustawienia przeglądarki takie jak domyślna strona główna, rozszerzenia, aplikacje i nie tylko. Zmiana strony głównej przeglądarki bez ingerencji użytkownika może być oznaką obecności oprogramowania szpiegującego na laptopie. Cyberprzestępcy mogą nawet zmienić domyślną wyszukiwarkę na podejrzaną stronę internetową lub zupełnie inną stronę niż spodziewana.

Zazwyczaj zmiany wprowadzane w przeglądarce za pośrednictwem oprogramowania szpiegującego są przeprowadzane z wykorzystaniem oprogramowania przejmującego przeglądarkę, które infekuje przeglądarkę internetową bez wiedzy użytkownika. Program przejmujący przeglądarkę umożliwia przestępcom przekierowanie użytkownika na złośliwe strony internetowe i uzyskanie dostępu do prywatnych informacji podczas szpiegowania aktywności użytkownika w Internecie.

3. Laptop działa wolniej niż zwykle

Oprogramowanie szpiegujące wykorzystuje zasoby laptopa takie jak pamięć masowa oraz zasilanie, co może powodować wolniejsze działanie sprzętu. Oprogramowanie szpiegujące może wydłużyć czas ładowania niektórych stron internetowych lub wykonywania prostych zadań. Zmniejszona wydajność może nawet spowodować awarię i zablokowanie laptopa. Częste występowanie takich sytuacji może być oznaką działania w tle oprogramowania szpiegującego.

4. Krótki czas pracy baterii laptopa

Oprócz zmniejszenia wydajności laptopa oprogramowanie szpiegujące znacząco ogranicza czas pracy baterii. Oprogramowanie szpiegujące w formie aplikacji lub programów uruchomionych w tle może spowodować szybkie wyczerpanie baterii. Ograniczona wydajność baterii występuje zwykle w starszych laptopach, dlatego szybkie wyczerpanie baterii nowszego urządzenia może wskazywać na zainfekowanie laptopa oprogramowaniem szpiegującym.

6. Przekierowanie użytkownika przez przeglądarkę

Kolejną oznaką zainfekowania laptopa przez oprogramowanie szpiegujące jest przekierowanie użytkownika na inne strony, niż planowano. Niektóre programy szpiegujące mogą przekierować użytkownika na sfałszowane strony internetowe, które mają na celu podszywanie się pod legalne strony internetowe i skłonienie użytkownika do przekazania danych osobowych takich jak hasła lub numery kart kredytowych. Wprowadzenie danych osobowych na sfałszowanych stronach internetowych powoduje ich przejęcie przez cyberprzestępców, którzy przygotowali strony. Oprogramowanie szpiegujące może przekierować użytkownika nie tylko na sfałszowane strony internetowe, ale również na niebezpieczne strony, które mogą zainfekować urządzenie złośliwym oprogramowaniem po kliknięciu przez użytkownika elementu witryny albo pobraniu pliku.

6. Złośliwe programy działające w tle

Oprogramowanie szpiegujące jest zaprojektowane do działania w ukryciu, dlatego zazwyczaj działa w tle bez wiedzy użytkownika laptopa. Istnieją jednak sposoby wykrywania uruchomionych złośliwych programów na komputerze PC lub Mac. W przypadku komputera PC należy otworzyć Menedżera zadań i sprawdzić aplikacje oraz programy na karcie Procesy. W przypadku wykrycia aplikacji lub programów, których użytkownik nie instalował ani z nich nie używał, należy kliknąć prawym przyciskiem myszy i wybrać opcję Zakończ zadanie. W przypadku komputera Mac należy otworzyć Monitor aktywności, sprawdzić listę programów i kliknąć dwukrotnie każdą nierozpoznaną pozycję, a następnie wybrać opcję Wyjdź.

Jak usunąć oprogramowanie szpiegujące z laptopa

Na szczęście można usunąć oprogramowanie szpiegujące z laptopa, wykonując następujące proste czynności.

1. Przejdź do trybu awaryjnego

Tryb awaryjny to dostępna na większości komputerów funkcja umożliwiająca skorzystanie z programów diagnostycznych w celu wykrycia przyczyn nieprawidłowego działania laptopa. Po przejściu do trybu awaryjnego uruchamiane są tylko niezbędne pliki, programy i aplikacje, co zapewnia ograniczenie liczby możliwych przyczyn problemów z laptopem.

Aby przejść do trybu awaryjnego na komputerze z systemem Windows, należy nacisnąć i przytrzymać klawisz Shift, a następnie wybrać opcję Zasilanie i kliknąć pozycję Uruchom ponownie. Po ponownym uruchomieniu komputera wybierz Rozwiązywanie problemów, a następnie Opcje zaawansowane i Ustawienia uruchamiania. Ponownie uruchom komputer, a następnie wybierz F4, aby przejść do trybu awaryjnego.

W przypadku użytkowników Apple, aby przejść do trybu awaryjnego, należy wyłączyć komputer Mac. Po całkowitym wyłączeniu należy nacisnąć i przytrzymać przycisk zasilania laptopa aż do wyświetlenia komunikatu Ładowanie opcji uruchamiania. Wybierz dysk, a następnie naciśnij i przytrzymaj klawisz Shift. Kliknij opcję Kontynuuj w trybie bezpiecznym, co spowoduje automatyczne ponowne uruchomienie laptopa. Po ponownym uruchomieniu laptopa na pasku menu zostanie wyświetlony napis Safe Boot informujący o włączeniu trybu awaryjnego.

2. Usuń podejrzane pliki i aplikacje

Usuń wszelkie programy lub aplikacje, których pobierania nie pamiętasz, ponieważ mogą zawierać oprogramowanie szpiegujące lub inne rodzaje złośliwego oprogramowania. Regularne przeglądanie biblioteki aplikacji lub czyszczenie starych plików ułatwia zauważenie nowych i podejrzanych pozycji. Dla bezpieczeństwa należy usunąć nierozpoznane wszystkie pliki, aplikacje lub programy, nawet jeśli nie wyglądają na złośliwe oprogramowanie. Należy również wyczyścić historię przeglądania, pamięć podręczną i pliki cookie, aby usunąć ewentualne złośliwe oprogramowanie w przeglądarce internetowej. Po usunięciu podejrzanych plików i wyczyszczeniu danych przeglądarki uruchom ponownie laptopa, aby ukończyć usuwanie infekcji oprogramowania szpiegującego.

3. Uruchom oprogramowanie antywirusowe

Jeśli oprogramowanie antywirusowe nie zostało jeszcze zainstalowane, należy je natychmiast pobrać w celu wykrywania i usuwania złośliwego oprogramowania, zanim zdąży zainfekować komputer. Oprogramowanie antywirusowe nieustannie skanuje laptopa w poszukiwaniu wirusów oraz złośliwego oprogramowania, porównując zawartość urządzenia z obszerną bazą danych znanych wirusów. W przypadku dopasowania pliku na urządzeniu do znanego wirusa oprogramowanie antywirusowe usunie plik przed zainfekowaniem laptopa. Nawet w przypadku braku podejrzenia obecności wirusa lub złośliwego oprogramowania należy korzystać z oprogramowania antywirusowego na wypadek otwarcia złośliwego linku albo załącznika z podejrzanej wiadomości e-mail lub sfałszowanej strony internetowej.

4. Przywróć ustawienia fabryczne laptopa

Jeśli inne działania nie przyniosą rezultatu i oprogramowanie szpiegujące nie zostanie usunięte, może być konieczne przywrócenie ustawień fabrycznych laptopa. Pamiętaj, że przywrócenie ustawień fabrycznych oznacza usunięcie wszystkich danych z laptopa, dlatego przed wykonaniem tego procesu należy wykonać kopię zapasową danych. Regularne tworzenie kopii zapasowych laptopa umożliwia przywrócenie ustawień fabrycznych laptopa i przywrócenie danych z kopii zapasowej utworzonej przed zainfekowaniem go przez oprogramowanie szpiegujące.

Aby przywrócić ustawienia fabryczne na komputerze, przejdź do pozycji Start i kliknij Ustawienia. Wybierz opcję Aktualizacja i zabezpieczenia, a następnie Odzyskiwanie. Odszukaj i wybierz opcję Resetuj ustawienia tego komputera, a następnie postępuj zgodnie z instrukcjami. Użyj opcji Zachowaj moje pliki, wybierz chmurę lub lokalizację lokalną, dostosuj ustawienia i ustaw opcję Przywrócić wstępnie zainstalowane aplikacje? na wartość Nie, ponieważ w przeciwnym razie oprogramowanie szpiegujące może zostać przywrócone na laptopa nawet po zresetowaniu ustawień.

Użytkownicy komputerów Mac mogą przywrócić ustawienia fabryczne laptopa, przechodząc do Ustawień systemu. Następnie należy kliknąć opcję Ogólne, a następnie Przenieś lub Resetuj. Skorzystaj z opcji Wyczyść całą zawartość i ustawienia. Przed jej kliknięciem upewnij się, że dane zostały zapisane w kopii zapasowej, w przeciwnym razie zostaną utracone.

Nawet po przywróceniu ustawień fabrycznych może okazać się, że oprogramowanie szpiegujące nie zostało usunięte i konieczny będzie zakup nowego laptopa.

Chroń laptopa przed oprogramowaniem szpiegującym

Chroń laptopa przed oprogramowaniem szpiegującym, usuwając podejrzane pliki, aplikacje lub programy. Korzystanie z oprogramowania antywirusowego na laptopie umożliwia wykrywanie i usuwanie wirusów lub złośliwego oprogramowania przed zainfekowaniem laptopa.