Wat is zero-knowledge?

Zero-knowledge is een cryptografisch principe dat ervoor zorgt dat een dienstverlener geen toegang heeft tot de gegevens van een gebruiker. Hoewel traditionele encryptiemethoden gegevens beschermen tijdens overdracht en opslag, hebben dienstverleners vaak toegang tot de encryptiesleutels. Dit verhoogt het risico op onbevoegde toegang als de dienstverlener wordt gehackt.

In een zero-knowledge architectuur wordt dit risico aanzienlijk verminderd, omdat alle versleuteling en ontsleuteling op het apparaat van de gebruiker plaatsvindt. Omdat alleen de gebruiker de encryptiesleutels bezit, is deze de enige die de gegevens kan ontsleutelen. Voor zowel particulieren als bedrijven verbetert zero-knowledge de digitale beveiliging, privacy en controle door ervoor te zorgen dat gevoelige gegevens ontoegankelijk blijven voor iedereen behalve de eindgebruiker.

Zero-trust versus zero-knowledge

Hoewel zero-trust en zero-knowledge meestal samen worden genoemd, zijn het aparte principes die verschillende aspecten van cyberbeveiliging adresseren. Simpel gezegd, zero-trust bepaalt wie toegang heeft, terwijl zero-knowledge de vertrouwelijkheid van de gebruikte gegevens beschermt.

Zero-trust is een beveiligingskader dat is gebaseerd op de aanname dat geen enkele gebruiker of apparaat automatisch vertrouwd mag worden, zowel binnen als buiten een netwerk. Elke aanvraag moet als verdacht worden beschouwd totdat het als legitiem is bewezen en de toegang moet continu worden geverifieerd om het risico van laterale beweging binnen systemen te verminderen.

Zero-knowledge daarentegen zorgt ervoor dat alleen de eindgebruiker toegang heeft tot diens gevoelige gegevens en deze kan ontsleutelen. Bij zero-knowledge vinden versleuteling en ontsleuteling alleen plaats op het apparaat van de gebruiker, nooit op de server van de dienstverlener of in de cloud in onversleutelde tekst. Zelfs in het geval van een inbreuk blijven de gegevens van een gebruiker versleuteld en onbruikbaar zonder diens privésleutels.

Hoe zero-knowledge werkt

Zero-knowledge bescherming zorgt ervoor dat gevoelige gegevens alleen aan de clientzijde worden versleuteld en ontsleuteld. Wanneer een gebruiker vertrouwt op een zero-knowledge platform, worden de gegevens lokaal versleuteld. Alle encryptiesleutels worden gegenereerd en opgeslagen op het apparaat van de gebruiker, wat betekent dat alleen de gebruiker diens kluis kan ontgrendelen. Dit zorgt ervoor dat aanmeldingsgegevens, geheimen en bestanden zowel tijdens overdracht als in rust volledig versleuteld blijven.

Omdat de dienstverlener nooit encryptiesleutels in een herstelbare vorm ontvangt of opslaat, worden de gegevens van een gebruiker op geen enkel punt in het verzend- of opslagproces blootgesteld in leesbare tekst. Zelfs als de systemen van de dienstverlener gehackt worden, vinden cybercriminelen alleen versleutelde, onleesbare gegevens die ze niet kunnen ontsleutelen.

Sommige platforms bevatten ook Zero-Knowledge Proofs (ZKP's), een cryptografisch concept waarbij een partij aan een andere partij bewijst dat deze iets weet zonder de informatie zelf te onthullen. ZKP's kunt u zich voorstellen als bewijzen dat u de combinatie van een kluis weet zonder de kluis te openen in het bijzijn van iemand anders. Met ZKP's kunnen gebruikers claims verifiëren of valideren zonder gevoelige gegevens of aanmeldingsgegevens te onthullen, wat een extra privacy- en beveiligingslaag biedt.

Voordelen van zero-knowledge beveiliging

Omdat gegevens volledig versleuteld en alleen toegankelijk voor de gebruiker zijn, biedt zero-knowledge het hoogste beveiligingsniveau. De invoering van een zero-knowledge architectuur heeft veel voordelen voor zowel individuen als organisaties. De belangrijkste voordelen zijn:

Sterke gegevensprivacy: Alleen de gebruiker heeft toegang tot de encryptiesleutels; niemand anders kan de opgeslagen gegevens lezen of ontsleutelen.
Lagere impact van datalekken: In geval van een lek krijgen cybercriminelen alleen toegang tot versleutelde gegevens, die nutteloos zijn zonder de encryptiesleutels. Omdat de dienstverlener geen toegang heeft tot encryptiesleutels, blijven gegevens onleesbaar, zelfs als ze blootgesteld worden.
Bescherming tegen bedreigingen van binnenuit: Zero-knowledge beperkt het risico op bedreigingen van binnenuit, zowel kwaadwillig als per ongeluk, van werknemers of beheerders, omdat alleen de gebruiker toegang heeft tot gegevens in leesbare vorm.
Lager compliancerisico: Zero-knowledge platforms kunnen helpen bij het naleven van gegevensbeschermingnormen, zoals de AVG en HIPAA, door toegangscontroles en encryptie te allen tijde af te dwingen.
Meer vertrouwen: Klanten en partners weten dat hun gegevens onder geen enkele omstandigheid worden blootgesteld dankzij een zero-knowledge architectuur. Deze transparantie versterkt de merkreputatie en loyaliteit op lange termijn.

Veelvoorkomende toepassingen van zero-knowledge

Zero-knowledge beveiliging helpt organisaties om gevoelige gegevens te beschermen in meerdere toepassingen en omgevingen. Een van de meest gebruikte toepassingen is wachtwoordbeheer. Gebruikers kunnen wachtwoordmanagers met zero-knowledge encryptie gebruiken om hun wachtwoorden, toegangscodes, MFA-methoden en documenten op te slaan in een volledig versleutelde kluis waartoe alleen zij toegang hebben.

PAM-oplossingen (Privileged Access Management – gepriviligeerd toegangsbeheer) vertrouwen ook op zero-knowledge beveiliging om gepriviligeerde accounts te beschermen en onbevoegde toegang tot kritieke bronnen te voorkomen. KeeperPAM® bijvoorbeeld slaat geprivilegieerde aanmeldingsgegevens op in een zero-knowledge kluis en brengt versleutelde verbindingen tot stand zonder aanmeldingsgegevens bloot te stellen aan beheerders of de dienstverlener.

In DevOps- en multi-cloudomgevingen is zero-knowledge essentieel voor het veilig beheren van geheimen. API-sleutels, certificaten en andere geheimen moeten zowel tijdens overdracht als in rust worden versleuteld om blootstelling of misbruik te voorkomen. Geheimenmanagers die gebouwd zijn met zero-knowledge encryptie bieden ontwikkelaars veilige toegang tot geheimen zonder deze hard te coderen of het aanvalsoppervlak te vergroten, terwijl er een strikte scheiding blijft tussen gebruikers en encryptie.